برای دریافت مشاوره جامع از کارشناسان ما‌ ، تماس بگیرید!

ضوابط طراحی ساختمان مجتمع مسکونی
طراحی نمای مجتمع مسکونی، پروژه‌ی آقای قادری-تجریش / نما دیزاین
composite company building
ساختمان اداری مطهری- نمای کامپوزیت و اسپایدر/نمادیزاین

ضوابط طراحی نما

نمای ساختمان اولین تصویر ذهنی عابران از محیط شهری خود است، بنابراین یکی از مهمترین تاثیرات را در بدنه‌ی شهری دارد، به همین دلیل در خیلی از شهرهای بزرگ و پیشرفته ضوابط و مقرراتی را برای طراحی نما ساختمان‌ها در نظر گرفته‌اند.
امروزه خیلی از نماهای ساختمان‌ها با نظرات کارفرمایان و طراحان اجرایی می‌شود، این نظرات هم می‌توانند مفید و هم می‌توانند در بافت شهری خلل ایجاد کنند، برای جلوگیری اجرایی شدن نماهای ناهمگون در بافت شهری در خیلی از شهرهای ایران و بخصوص در تهران ضوابطی برای طراحی نما ایجاد شده است، که علاوه بر در نظر گرفتن سلیقه‌ی شخصی کارفرمایان و طراحان، بافت شهری را نیز در نظر می‌گیرد.
ضوابط اجرایی از ۳ سطح تشکیل شده است، سطح ایجابی، توصیه‌ای و سلبی که در ادامه درباره‌ی هر یک توضیح خواهیم داد، این سطح‌ها برای طراحی و اجرای نمای ساختمان‌ ها به کار می‌روند و از پیچیدگی و زشتی نمای شهری جلوگیری می‌کند.

فهرست مطالبی که می‌خوانید:
اگر وقت خواندن این مقاله را ندارید، برای مشاوره با ما تماس بگیرید.

برای طراحی نمای ساختمان خود در قالب ضوابط شهرداری با ما تماس بگیرید.

ضوابط طراحی نما در تهران چه مواردی دارد؟

نمای هر ساختمان در بافت شهری تاثیر بسزایی دارد، برای مثال می‌توان این تاثیر را در معابر عابر پیاده، خیابان‌ها، میدان‌ها و … ببینید، این در حالی است که اگر نمای ساختمانی بدون در نظر گرفتن نماهای ساختمان‌های مجاور طراحی و اجرا شود، تناسب و بافت شهری از بین می‌رود و در هماهنگی بین نماهای ساختمان‌های یک محله، منطقه یا شهر خلل وارد می‌کند.
بررسی این عوامل و ایجاد ضوابط و مقرراتی مرتبت با نمای ساختمان‌ها باید بر اساس حجم، طرح نما، مصالح و کیفیت ساخت باید باشد که بتواند تاییدیه کمیته نمای شهرداری را اخذ کند. .
از جمله عوامل تاثیرگذار در نمای ساختمان‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • مصالح: کلیه اجزای تشکیل‌دهنده نما از نظر شکل، فرم، رنگ، متریال و … که در نما مشاهده می‌شود.
  • المان‌ها: کلیه تاسیسات و تابلوهای که بر روی نمای ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • پیش‌آمدگی و بازشوها: قسمتی از نما که برای ورود و خروج یا تامین نور طبیعی و تهویه ایجاد می‌شود.
  • بام: سقف آخرین طبقه‌ی ساختمان که همانند پوسته‌ی رویی در ساختمان است، از نظر بصری بام نما به عنوان نمای پنجم در ساختمان شناخته می‌شود.
  • خط آسمان: خط جداکننده نمای ساختمان از آسمان به حساب می‌آید که در دید عابران قابل مشاهده است.
  • توصیه‌های عمومی: کلیه تناسبات انسانی، نور، کف‌سازی و .. که در نمای ساختمان و فضای اطراف قابل مشاهده است.

در ادامه هر یک را در سطح‌های ایجابی، توصیه‌ای و سلبی مورد بررسی قرار می‌دهیم.

ضوابط طراحی نما در ساختمان مسکونی
ضوابط مهندسی

دلیل وجود ضوابط طراحی نما چیست؟

همانطور که پیشتر نیز ذکر شد، ضوابط طراحی نما برای ایجاد هماهنگی و نظم در بافت شهری به وجود آمده است، ضوابط بر سه سطح وجود دارند.

  • ایجابی
  • توصیه‌ای
  • سلبی

حال به بررسی هر یک از این سطوح در ضوابط طراحی نما می‌پردازیم، ضوابط ایجابی به این معناست که اجرای این اصول در طراحی و اجرای نمای ساختمان الزامی است، ضوابط توصیه‌ای همانطور که از نام آن ها پیداست، حالت توصیه ای دارند و در صورت انجام ندادن آن مشکلی پیش نخواهد آمد و در آخر ضوابط سلبی که حکم سلب کننده و پرهیز از انجام آن در طرح و اجرا در نمای ساختمان را دارد.
این ضوابط طراحی نما امروزه در کلیه طراحی‌ها و اجرای‌های نماهای ساختمان در تهران رعایت می‌شود، تا قبل از به وجود آمدن این ضوابط در تهران عمده متریال استفاده شده در نمای ساختمان را نماهای سنگی تشکیل می‌دادند و بدون در نظر گرفتن قواعد خاصی از بر روی نماها از نورپردازی نامناسب استفاده می‌کردند، به همین دلیل برخی از مکان‌ها از دید ناظر هماهنگ به نظر نمی‌آید، امروزه با به وجود آمدن ضوابط عام نمای ساختمان در حال بهبود اینگونه بافت‌های شهری در تهران و دیگر شهرهای بزرگ ایران پرداخته‌اند.

ضوابط طراحی نما از جانب چه نهادی تعیین می‌شود؟

ضوابط طراحی نمای ساختمان توسط ارگان‌های شهرسازی، نظام مهندسی، کمیته‌ی نما و شهرداری تعیین می‌شوند و در صدد ایجاد بافتی هماهنگ و مغایر با نماهای معماری ایرانی-اسلامی هستند، همچنین این ضوابط در ایجاد ساختمان‌هایی مقاوم و کارآمد برای کاربران ساختمان‌ها بسیار کارآمد است و القا کننده‌ی حس آرامش و امنیت برای کاربران است.

facade view
طراحی نمای ساختمان مطابق با ضوابط را از ما بخواهید.

با ما تماس بگیرید.

stone facade criteria

عدم رعایت ضوابط طراحی نما چه پیامدهایی دارد؟

همانطور که پیشتر نیز ذکر کرده‌ایم، ضوابط طراحی نما به منظور هماهنگی بافت شهری در دید عابران و بینندگان است، حال در صورت عدم رعایت این ضوابط علاوه بر ناهماهنگی ساختمان ها در خیابان، میدان‌ها، کوچه‌ها و … نمای ساختمان را نیز نازیبا می‌کند، چرا که اگر ساختمان را با بهترین متریال‌ها طراحی و اجرا شود باز هم در کنار ساختمان‌های مجاور نازیبا به نظر می‌آید و به چشم نمی‌آید.
همچنین برای مدیریت کردن این قوانین در بافت شهری و اطمینان و ضمانت از اجرای این قوانین بر روی طرح نما خطوط قرمزی به وجود آمده‌اند که در صورت عدم رعایت این ضوابط پایان کار ساختمان را صادر نمی‌کنند.

راستی ما یک مقاله درباره نمای شیشه ای داریم که ممکن است برایتان جالب باشد.

ضوابط موجود در مصالح

احکام سلبی (الزامات):

_ عدم استفاده از رنگ‌های نامتناسب در نمای ساختمان

_ جلوگیری از استفاده مصالح متفرقه در نمای ساختمان (حداکثر می‌توان از ۴ نوع مصالح متفاوت در نما استفاده کرد)

_ عدم استفاده از شکل‌های تعریف نشده (مانند کشتی، مجسمه ، میوه‌ها و …) در طراحی و اجرای نمای ساختمان

_ جلوگیری از استفاده مصالح شکننده و برنده، در طبقه‌های همکف و اول، در مکان‌های که در ارتباط مستقیم با عابران هستند. (مانند فلز، شیشه و …) 

اقدامات:

_ استفاده از متریال‌های مقاوم و با دوام که در مقابل تخریب و آلودگی محیط که همجوار با معابر پرتردد هستند. (سنگ، کامپوزیت و …)

_ استفاده از رنگ‌های که متناسب با نماهای همسایه باشد (استفاده از رنگ‌های با کیفیت)

_ استفاده از متریال متناسب با نما در پوشاندن درز انقطاع بین دو ساختمان

تبصره ۱ :نمای تمام شیشه‌ای به نمای گفته می‌شود که در نمای آن بیشتر ۶۶ % شیشه استفاده شده باشد. (طبق بند ۴-۱-۴-۱۲ مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان )

تبصره ۱ :در صورت درخواست کتبی مالکی و ارائه دلایل معتبر از سوی مهندس طراح نما مبنی بر عدم رعایت بعضی از موارد فوق (احکام سلبی و ایجابی) با صلاحدید معاونت شهرسازی و معماری منطقه درخواست مطرح شده با حضور مالک و طراح بررسی و تعیین تکلیف خواهد شد.

استفاده از مصالح در ضوابط

توصیه‌ها:

_ عدم استفاده از رنگ‌های زیاد در نمای ساختمان

_ امکان استفاده از مصالح با قابلیت شستشو در طبقات پایین برای حفظ زیبایی نما 

_ استفاده از مصالحی همچون آجر، سیمان، سنگ و ترکیبی از این سه مصالح توصیه می‌شود.

_ در صورت استفاده از مصالح آجری در نما از آجرهای بندکشی شده استفاده شود.

_ در صورت استفاده از مصالح سیمانی در نما از سیمان‌های شسته استفاده شود.

_ استفاده از مصالحی بومی بافت محل و مقاوم

_ استفاده از طراحی‌های معماری ایرانی – اسلامی در نما و اجزای آن

_ هماهنگی طرح و فرم نمای ساختمان با ساختمان‌های مجاور (در صورت برخورداری از کیفیت مناسب)

برای مشاوره جهت طراحی نما مطابق با ضوابط با ما در تماس باشید.

جهت مشاوره طراحی نما با ما تماس بگیرید.

ضوابط نمای اداری

ضوابط موجود در المان‌ها، پیش‌آمدگی و بازشوها

الزامات :

_ عدم طراحی و اجرای تجهیزات تاسیساتی در نمای ساختمان اصلی، ساختمان‌های مجاور و جداره‌های شهری.

_ ممنوعیت استفاده از نوشته بر روی نمای اصلی ساختمان غیر از نقشه‌ای که به ثبت رسیده.

_ ممنوعیت استفاده از علائم و نمادهایی که گسترش دهنده‌ی  تفکرات ضددینی و ضدفرهنگی باشد.

اقدامات:

_ استفاده از طراحی امضای ورودی ساختمان به صورت واضح و در تناسب با دیگر اجزای نمای ساختمان

_ استفاده از  قرنیز برای کف پنجره‌ها,به صورتی که از لغزش آب بر روی نما و ایجاد لکه جلوگیری کند.

توصیه‌ها :

_ عقب نشینی ورودی پیاده و سواره بیشتر از حد مالکیت

_ تناسب خطوط تراز پیش آمدگی‌ها,بازشوها و لبه بالکن‌ها با نمای ساختمان‌های کناری

_ تناسب اندازه و فرم بازشوها با هم و توجه به بازشوهای ساختمان‌های مجاور

ضوابط موجود در بام

الزامات :

_ عدم استفاده از عناصر تاسیساتی (ونت، دودکش و …) در پشت بام بدون استفاده از پوشش مناسب، به صورتی که در دید ساختمان‌های مجاور باشد.

اقدامات :

_ تناسب خط پیشانی ساختمان پیش‌آمدگی و تراز بام با ساختمان‌های مجاور

_ تناسب میان فرم ,نما ,رنگ و شکل غالب بام با ویژگی‌های معماری طراحی نماهای تهران

_ استفاده از آبچکان در بام‌ها به صورتی که از لغزش آب بر روی نما و ایجاد لکه جلوگیری کند.

توصیه‌ها:

_ استفاده از پوشش گیاهی بر روی بام ساختمان با رعایت نکات ایمنی و جزئیات اجرایی

_ تناسب کف سازی بام با ساختمان‌های همجوار در صورت مناسب بودن کف‌سازی ساختمان‌های کناری

ضوابط طراحی بام
facade criteria

ضوابط موجود در توصیه‌های عمومی

 رعایت تناسب نما با بافت شهری و مظاهر فرهنگی (در صورت برخورداری از کیفیت مناسب در بافت محلی)

_ استفاده از نور، رنگ و سایه روشن در نما به صورتی که بر جذابیت بصری تاکید گردد.

_ مشخصات کف سازی معابر و محدوده جلوی ساختمان با مشخصات نمای قسمت پایینی ساختمان و همچنین کف‌سازی معابر جلوی پلاک‌های همجوار هماهنگ باشد. (تناسب با شهرداری منطقه الزامی است.)

_ توجه به تناسبات انسانی در طبقات همکف تا سوم.

_ استفاده از نورپردازی، خصوصا در ساختمان‌های مجاور با خیابان‌ها (در صورت طراحی نورپردازی استفاده از نقشه‌ها و جزئیات الزامی است)

راستی ما یک مقاله درباره نمای خشک داریم که ممکن است برایتان جالب باشد.

جمع‌بندی

تا اینجا با کلیه ضوابط و مقررات موجود در طراحی نما آشنا شده‌ایم، اکنون خلاصه‌ای از گفته‌های بالا را برای شما ذکر می‌کنیم.

  • ضوابط طراحی نما برای تناسب ساختمان همجوار با هم و زیباسازی بافت شهری انجام می‌گیرد.
  • از جمله عوامل تاثیرگذار در ضوابط طراحی نمای یک ساختمان می‌توان به مواردی همچون مصالح، المان‌ها، پیش‌آمدگی و بازشوها، بام، خط آسمان، توصیه‌های عمومی اشاره کرد.
  • ضوابط طراحی نما در سه سطح ایجابی، توصیه‌ای، سلبی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • برای مدیریت کردن این ضوابط طراحی نما در بافت شهری و اطمینان و ضمانت از اجرای این قوانین بر روی طرح نما خطوط قرمزی به وجود آمده‌اند که در صورت عدم رعایت این ضوابط پایان کار ساختمان را صادر نمی‌کنند.

پرسش و پاسخ‌های متداول اجرای نمای سنگی

عدم رعایت ضوابط طراحی در نمای ساختمان سبب ناهماهنگی ساختمان با ساختمان‌های مجاور و در نهایت زشتی بافت شهری می‌شود، همچنین در صورت عدم رعایت این ضوابط پایان کار ساختمان از طرف شهرداری و کمیته ی نما صادر نمی‌شود.

از جمله موارد تاثیرگذار در ضوابط طراحی نما در تهران می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • مصالح
  • المان‌ها
  • پیش‌آمدگی و بازشوها
  • بام
  • خط‌آسمان
  • توصیه‌های عمومی

دلیل وجود ضوابط طراحی نما، ایجاد هماهنگی و نظم در بافت شهری به وجود آمده است.

ضوابط ایجابی به این معناست که اجرای این اصول در طراحی و اجرای نمای ساختمان الزامی است، ضوابط توصیه‌ای همانطور که از نام آن‌ها پیداست، حالت توصیه‌ای دارند و در صورت انجام ندادن آن مشکلی پیش نخواهد آمد و در آخر ضوابط سلبی که حکم سلب کننده و پرهیز از انجام آن در طرح و اجرا در نمای ساختمان را دارد.

این مطلب چقدر برای شما مفید بود؟

حدیثه صادقی
حدیثه صادقی
فارغ‌التحصیل رشته‌ی معماری علاقه‌مند به مرمت بناهای تاریخی عاشق کتاب، نوشتن، پیاده‌روی و تنبلی کردن هستم.

بیشتر بخوانید، بیشتر بدانید!

وبلاگ نمادیزاین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *